Bu dönemde
Ciltte neler olur?
01
Değişimlerin çoğu fizyolojik
Gebelikteki cilt değişikliklerinin büyük kısmı normaldir ve doğumdan sonra kendiliğinden geriler. Karın ortasındaki koyu çizgi, meme başlarının koyulaşması ve ciltte parlama bunlara örnektir.
02
Gebelik maskesi (melazma)
400 gebe kadında yapılan bir çalışmada melazma sıklığı %15,8 bulundu ve vakaların yarısından fazlasında ailede melazma öyküsü vardı. Yüksek östrojen ve progesteron pigment hücrelerini uyarır; güneş bu lekeleri koyulaştırır.
03
Çatlaklar
Gebelik çatlakları en yaygın bağ dokusu değişikliklerindendir. Genç yaş, ailede çatlak öyküsü ve gebelik öncesi ile gebelik sırasındaki kilo artışı başlıca risk etkenleridir.
04
Sivilce ya da parlama
Bazı kadınlarda özellikle ilk üç ayda artan hormonlarla sivilce alevlenirken, bazılarında cilt daha parlak ve dolgun görünür. Cildin tepkisi her gebelikte farklı olabilir.
05
Kaşıntı ve hassasiyet
Gerilen karın cildi kaşınabilir. Ancak gebeliğe özgü bazı kaşıntılı cilt hastalıkları ve özellikle avuç içi ile ayak tabanında yoğunlaşan kaşıntı, bebek açısından yakın takip gerektirebilir.
06
Damar ve kan akımı değişimleri
Artan kan hacmi ve östrojen nedeniyle avuç içlerinde kızarıklık, yüzde ince damarlar ve bacaklarda varis görülebilir. Bunların çoğu doğumdan sonra hafifler.
İçeriden
Hormonların etkisi
Gebelikte östrojen, progesteron ve plasentadan salınan hormonlar hızla yükselir. Bu hormonlar pigment hücrelerini uyararak melazma ve koyulaşmaya, bağ dokusunu etkileyerek çatlaklara, yağ bezlerini etkileyerek sivilce ya da parlamaya yol açabilir. Bağışıklık sistemi de bebeği korumak için yeniden ayarlanır; bu yüzden egzama, sedef ya da akne gibi mevcut cilt sorunları bazı kadınlarda iyileşirken bazılarında alevlenebilir.
Doğumdan sonra östrojen hızla düşer. Gebelikte daha uzun süre büyüme evresinde kalan saç telleri doğum sonrası birkaç ay içinde dökülme evresine geçebilir ve bu, doğum sonrası saç dökülmesi olarak anlatılır. Bu dökülmenin gerçek sıklığının bilimsel olarak tam belirlenmediği vurgulansa da birçok anne bu dönemde dökülmede artış fark eder; genellikle 6–12 ay içinde saç toparlanır. Uykusuzluk, emzirme ve demir eksikliği bu süreci etkileyebilir.
Odak
Bu yaşta öncelikler
01
Kaçınılması gerekenleri bil
Ağızdan izotretinoin gebelikte kesinlikle kullanılmamalıdır. Retinol, retinal, tretinoin, adapalen ve tazaroten gibi sürülen A vitamini türevleri de gebelikte önerilmez. Hidrokinon, yüksek oranlı salisilik asit peelingleri ve tetrasiklin grubu antibiyotiklerden de kaçınılmalıdır.
02
Genelde güvenli kabul edilenleri bil
Azelaik asit, düşük oranlı benzoil peroksit, sürülen klindamisin veya eritromisin (doktor önerisiyle), C vitamini, niasinamid, seramid, hyaluronik asit, gliserin ve düşük oranlı glikolik ya da laktik asit, gebelikte genel olarak daha güvenli kabul edilen seçeneklerdir. Yine de her yeni ürünü doktorunla konuşman en doğrusudur.
03
Mineral güneş koruyucu
Çinko oksit ve titanyum dioksit içeren mineral filtreli güneş koruyucular gebelikte en sık önerilen seçeneklerdir. Melazma eğilimine karşı her gün kullanmak ve renkli formüllerle görünür ışıktan da korunmak önemlidir.
04
Çatlaklar için düzenli bakım
Kesin bir koruma yöntemi kanıtlanmamış olsa da karın, göğüs, kalça ve uyluklara günlük masajla nemlendirici uygulamak umut verici bulunmuştur. Kilo artışını doktorunun önerdiği aralıkta tutmak da önemlidir.
05
Sadelik
Kokusuz, az içerikli ve hassas cilt için tasarlanmış ürünler, hormonların hassaslaştırdığı cilt için en uygun seçimdir.
Hamilelik ve doğum sonrası · Gebelik ve sonrası
İki kalp, bir cilt: güvenli, sade ve şefkatli bakım
Adım adım
Cilt rutini
- 1
Nazik temizleme
Sabunsuz, kokusuz ve hafif asidik bir temizleyiciyle yüzünü yıka. Bulantılı dönemlerde kokusuz ürünler daha rahat kullanılır.
- 2
C vitamini ya da niasinamid
Bu iki içerik leke görünümünü azaltmaya yardımcı olur ve gebelikte genel olarak güvenli kabul edilir.
- 3
Nemlendirici
Seramid, gliserin, hyaluronik asit ve prebiyotik içeren kokusuz bir krem bariyeri ve mikrobiyomu desteklemeye yardımcı olabilir.
- 4
Mineral güneş koruyucu
Çinko oksit ya da titanyum dioksit içeren, SPF 50 ve tercihen renkli bir güneş koruyucu melazmaya karşı en güçlü kalkanındır.
Rutinine ekleyebileceklerin
Hormonlar mikrobiyomu da etkiler
Gebelikte değişen hormonlar ve bağışıklık sistemi, cilt ve bağırsak mikrobiyomunu da etkileyebilir. Nazik ve sade bakım bu dengeyi desteklemeye yardımcı olur.
Prebiyotikli, kokusuz bakım
Prebiyotik içeren, kokusuz nemlendiriciler cildin dost bakterilerini besleyerek hassaslaşan ciltte bariyerin savunmasını desteklemeye yardımcı olabilir.
Saç ve saç derisi
Saç rutini
- 1
Gebelikte saç
Gebelikte saç telleri daha uzun süre büyüme evresinde kalır; birçok kadın saçının daha gür ve parlak olduğunu fark eder.
- 2
Boya ve kimyasal işlemler
Saç boyasının gebelikte zararlı olduğuna dair güçlü bir kanıt yok, ama birçok uzman ilk üç ayın beklenmesini önerir. İyi havalandırılan ortamda, saç derisine en az temas edecek yöntemlerle uygulamak daha temkinlidir. Formaldehit salabilen keratin düzleştirme işlemlerinden kaçın.
- 3
Doğum sonrası dökülmeyle barış
Doğumdan sonraki 2–4 ayda başlayan dökülme çoğu zaman 6–12 ay içinde toparlanır. Nazik tarama, gevşek toplama ve hacim veren hafif bir şampuan bu dönemi kolaylaştırır.
- 4
Demir ve beslenme
Doğum ve emzirme demir depolarını azaltabilir. Dökülme 12 aydan uzun sürerse ya da çok yoğunsa ferritin ve tiroid değerlerini kontrol ettirmek önemlidir.
- 5
Saç derisi bakımı
Hormon değişimleri saç derisinde yağlanma ya da kepeğe yol açabilir. Kokusuz, nazik şampuanlar ve gerekirse çinko içeren ürünler destek olabilir.
En çok karşılaşılan
Sık sorunlar
Hamilelikte cilt
Leke, çatlak, sivilce, kaşıntı ve damar değişiklikleri. Gebelikteki tüm cilt değişimlerinin ayrıntılı rehberi.
Atlasta oku →Gebelik maskesi (melazma)
Alın, yanaklar ve üst dudakta simetrik kahverengi lekeler. Güneş koruması en önemli adımdır.
Atlasta oku →Gebelik aknesi
Özellikle ilk üç ayda artabilir. Retinoidler yerine azelaik asit ve doktor önerili güvenli seçenekler tercih edilir.
Atlasta oku →Doğum sonrası saç dökülmesi
Doğumdan sonraki aylarda artan dökülme; çoğunlukla bir yıl içinde toparlanır.
Atlasta oku →Egzama alevlenmesi
Gebelikte bağışıklık değişimiyle egzama alevlenebilir ya da ilk kez ortaya çıkabilir; bariyer bakımı temel yaklaşımdır.
Atlasta oku →Günlük hayat
Yaşam tarzı
Dengeli kilo artışı
Doktorunun önerdiği aralıkta kilo almak hem senin hem bebeğin sağlığı için önemlidir; çatlak riskini de etkiler.
Güneşten korun
Melazma eğilimi nedeniyle öğle güneşinden kaçın, geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullan.
Uyku ve dinlenme
Gebelikte ve doğum sonrasında uyku bölünür. Fırsat buldukça dinlenmek ve destek istemek hem ruh sağlığın hem cildin için önemlidir.
Beslenme ve su
Demir, folat, protein, omega-3 ve bol su içeren bir beslenme, cildi ve saçı da destekler. Takviyeleri doktorunun önerisine göre kullan.
Kendine şefkat
Bedenin bir hayat taşıyor ve besliyor. Çatlaklar ya da lekeler bu güçlü yolculuğun izleridir; kendine nazik davranmak da bakımın bir parçasıdır.
Sık arananlar
Hamilelik ve doğum sonrası hakkında en çok sorulanlar
Merak edilenler
Sık sorulan sorular
Hamilelikte retinol kullanabilir miyim?+
Hayır. Ağızdan alınan A vitamini türevleri doğum kusurlarıyla ilişkilidir; sürülen retinoidlerin riski çok daha düşük olsa da gebelikte kullanılmaları önerilmez. Gebelik planlıyorsan retinoidleri bırak; yerine azelaik asit, niasinamid ve C vitamini kullanabilirsin.
Gebelikte hangi güneş koruyucuyu seçmeliyim?+
Çinko oksit ve titanyum dioksit içeren mineral filtreli güneş koruyucular en sık önerilen seçeneklerdir. Melazma eğilimin varsa demir oksit içeren renkli bir formül görünür ışığa karşı ek koruma sağlar.
Çatlakları tamamen engellemek mümkün mü?+
Kesin bir yöntem kanıtlanmamış. Genetik ve kilo artışı belirleyici etkenlerdir. Günlük nemlendirme ve masaj umut verici bulunmuştur; doğumdan sonra dermatoloğun lazer ya da emzirme sonrası retinoid gibi seçenekleri değerlendirebilir.
Doğumdan sonra saçlarım dökülüyor, kalıcı mı?+
Çoğu kadında kalıcı değildir. Dökülme genellikle doğumdan 2–4 ay sonra başlar ve 6–12 ay içinde toparlanır. Bir yıldan uzun sürerse ya da çok yoğunsa demir ve tiroid değerlerini kontrol ettirmek için doktoruna başvur.
Gebelikte kaşıntım var, ne zaman endişelenmeliyim?+
Gerilen karın cildinin kaşınması yaygındır. Ancak özellikle avuç içi ve ayak tabanında yoğun, gece artan, döküntüsüz kaşıntı ya da kabarcıklı döküntüler varsa hemen doktoruna başvur; bazı gebelik hastalıkları bebek açısından yakın takip gerektirir.
Hamilelikte sivilce neden çıkar, nasıl geçer?+
Özellikle ilk üç ayda yükselen hormonlar yağ bezlerini uyararak sivilceyi artırabilir. Nazik temizlik, gözenek tıkamayan bir nemlendirici ve gebelikte genel olarak güvenli kabul edilen azelaik asit ilk adımdır. Düşük oranlı benzoil peroksit ya da sürülen antibiyotikler ancak doktorunun önerisiyle kullanılmalıdır.
Hamilelikte yüz lekesi (gebelik maskesi) nasıl geçer?+
Gebelik maskesi (melazma) çoğu kadında doğumdan sonraki aylarda hafifler. Gebelik boyunca her gün mineral filtreli, tercihen renkli güneş koruyucu kullanmak; C vitamini, niasinamid ve azelaik asit lekenin koyulaşmasını sınırlamaya yardımcı olur. Hidrokinon ve sert peelingler doğum ve emzirme sonrasına, dermatoloğunun değerlendirmesine bırakılmalıdır.
Emzirirken cilt bakımı yapılır mı?+
Evet; nazik temizleyici, nemlendirici ve güneş koruyucudan oluşan temel rutin emzirirken de sürdürülebilir. Retinoid ya da hidrokinon gibi içeriklere dönmeden ve memeye yakın bölgelere ürün sürmeden önce doktoruna danış; etken maddelerin anne sütüne geçişiyle ilgili veriler içeriğe göre değişir.
Bilimsel dayanak
Kaynaklar
- 1.Physiological skin changes during pregnancy.
Tyler KH · Clinical Obstetrics and Gynecology · 2015 · doi:10.1097/GRF.0000000000000077
Gebelikteki cilt değişikliklerinin çoğunun fizyolojik olduğunu ve doğumdan sonra kendiliğinden gerilediğini derledi.
- 2.Safety of dermatologic medications in pregnancy and lactation: Part I. Pregnancy.
Murase JE, Heller MM, Butler DC · Journal of the American Academy of Dermatology · 2014 · doi:10.1016/j.jaad.2013.09.010
Dermatolojide sık kullanılan sürülen ve ağızdan alınan ilaçların gebelikteki güvenlik verilerini uluslararası sınıflandırmalarla tek tabloda özetledi.
- 3.Safety of dermatologic medications in pregnancy and lactation: Part II. Lactation.
Butler DC, Heller MM, Murase JE · Journal of the American Academy of Dermatology · 2014 · doi:10.1016/j.jaad.2013.09.009
Emzirme döneminde dermatolojik ilaç ve etken maddelerin anne sütüne geçişi ve güvenliğine dair verileri derledi.
- 4.Prevalence and awareness of melasma during pregnancy.
Moin A, Jabery Z, Fallah N · International Journal of Dermatology · 2006 · doi:10.1111/j.1365-4632.2004.02470.x
400 gebe kadında melazma sıklığını %15,8 buldu; vakaların yarısından fazlasında ailede melazma öyküsü vardı.
- 5.Striae gravidarum: Risk factors, prevention, and management.
Farahnik B, Park K, Kroumpouzos G, Murase J · International Journal of Women's Dermatology · 2017 · doi:10.1016/j.ijwd.2016.11.001
Gebelik çatlaklarının en yaygın bağ dokusu değişikliklerinden olduğunu; genç yaş, aile öyküsü ve kilo artışının başlıca risk etkenleri olduğunu, günlük masajın umut verdiğini derledi.
- 6.Specific dermatoses of pregnancy: an evidence-based systematic review.
Kroumpouzos G, Cohen LM · American Journal of Obstetrics and Gynecology · 2003 · doi:10.1067/mob.2003.129
Gebeliğe özgü kaşıntılı cilt hastalıklarını sistematik olarak gözden geçirdi ve bazılarının bebek açısından yakın takip gerektirdiğini vurguladı.
- 7.The Postpartum Telogen Effluvium Fallacy.
Mirallas O, Grimalt R · Skin Appendage Disorders · 2016 · doi:10.1159/000445385
Doğum sonrası saç dökülmesinin sık anlatılmasına karşın gerçek sıklığının bilimsel olarak net tanımlanmadığını vurguladı.
